భారతీయ విద్యా విధానం - విజయ గాధలు

భారతదేశంలో మరియు అంతకు మించి గురుకులం వ్యవస్థలో లేదా ఇంటి విద్య (సాంప్రదాయ లేదా అనధికారిక వ్యవస్థలు) ద్వారా విద్యనభ్యసించిన ప్రభావవంతమైన ముఖ్య వ్యక్తులు:  

ప్రాచీన భారతదేశం:

చాణక్యుడు, కౌటిల్యుడు, వాత్సాయనుడు లేదా విష్ణుగుప్తుడు అని కూడా పిలువబడే ఆచార్య చాణక్యుడు (క్రీ.పూ. 321–297) – తన తండ్రి చణకుడి వద్ద ఇంటి విద్య తరువాత తక్షశిలలో ఉన్నత విద్యనభ్యసించాడు – ఒక ప్రాచీన భారతీయ ఉపాధ్యాయుడు, తత్వవేత్త, ఆర్థికవేత్త మరియు రాజ సలహాదారుడుగా ఎదిగాడు.

ఆది శంకరాచార్య (క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దం) – గోవింద భగవత్పాద ఆధ్వర్యంలో సాంప్రదాయ గురుకులం లో విద్యనభ్యసించాడు; భారతదేశం అంతటా ప్రయాణించి అద్వైత వేదాంతాన్ని స్థాపించడు .

రామానుజాచార్యులు (క్రీ.శ.11-12వ శతాబ్దాలు) మధ్యకాలానికి చెందినవారు. భారతీయ గురుకుల విద్యావిధానంలో అభ్యాసం చేసిన వారు. బ్రహ్మముని భాష్యకారుడుగా, విశిష్టాద్వైత వేదాంత స్థాపకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

మధ్వాచార్య (13వ శతాబ్దం CE) – ఉడిపిలో అచ్యుతప్రేక్ష ఆధ్వర్యంలో వేద సంప్రదాయాలలో శిక్షణ పొందారు.

తులసీదాస్ (16వ శతాబ్దం) – గురుకులం నేపథ్యంలో గ్రంథాలు మరియు కవిత్వాన్ని నేర్చుకున్నాడు.

దయానంద సరస్వతి (1824–1883) – ఆర్య సమాజ స్థాపకుడు; గురుకులం వాతావరణంలో సంస్కృత గ్రంథాలలో విద్యను పొందాడు.

స్వామి వివేకానంద (1863–1902) – అతను తరువాత పాశ్చాత్య సంస్థలకు హాజరైనప్పటికీ, అతని బాల్యం శ్రీ రామకృష్ణ ఆధ్వర్యంలో గురుకులంలాంటి శిక్షణ ద్వారా బాగా ప్రభావితమైంది.

ఆధునిక భారతదేశం – గురుకులం & గృహ-విద్యాభ్యాస ప్రభావాలు

 రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (1861–1941) – నోబెల్ గ్రహీత, ఎక్కువగా ఇంటిలోనే విద్యనభ్యసించాడు; తరువాత గురుకుల స్ఫూర్తితో శాంతినికేతన్ (విశ్వ-భారతి విశ్వవిద్యాలయం)ను స్థాపించాడు.

శ్రీ అరబిందో (1872–1950) – పాక్షికంగా పశ్చిమంలో చదువుకున్నప్పటికీ, అతను గురుకుల ఆదర్శాలను నొక్కిచెప్పాడు మరియు “సమగ్ర విద్య” నమూనాను అభివృద్ధి చేశాడు.

 మహాత్మా గాంధీ (1869–1948) – అధికారిక పాఠశాల విద్యకు హాజరయ్యే ముందు బలమైన సాంస్కృతిక లీనతతో ఇంట్లో నేర్చుకునే ప్రారంభ సంవత్సరాలు; తర్వాత నై తాలిమ్ (భారతీయ స్ఫూర్తిలో ప్రాథమిక విద్య)ను సమర్థించారు.

డాక్టర్. S. రాధాకృష్ణన్ (1888-1975) – భారతదేశ 2వ రాష్ట్రపతి; మొదట సెమీ-సాంప్రదాయ వాతావరణంలో గ్రంథాలు మరియు తత్వశాస్త్రంలో శిక్షణ పొందారు.

వినోబా భావే (1895–1982) – గాంధేయ నాయకుడు, మొదట గురుకుల నేపధ్యంలో వారణాసిలో సంస్కృతంలో విద్యాభ్యాసం చేశారు.

చిన్మయానంద సరస్వతి (1916–1993) – చిన్మయ మిషన్ వ్యవస్థాపకుడు; స్వామి తపోవన్ మహారాజ్ ఆధ్వర్యంలో సంప్రదాయ గురుకులంలో శిక్షణ పొందారు.

స్వామి దయానంద సరస్వతి (1930–2015, ఆర్ష విద్యా గురుకులం) – వేదాంతలో గురుకులం శిక్షణను పునరుద్ధరించారు.

 సమకాలీన ఉదాహరణలు (గురుకులం-ప్రేరేపిత హోమ్-స్కూలింగ్ )

శ్రీ శ్రీ రవిశంకర్ – ఆధునిక పాఠశాల విద్య మరియు లోతైన గురుకుల సంప్రదాయాలు రెండింటిలోనూ విద్యాభ్యాసం చేశారు, తరువాత వేద అభ్యాసం కోసం శ్రీ శ్రీ గురుకులం స్థాపించారు.

బాబా రామ్‌దేవ్ – హర్యానాలోని కల్వా (గురుకుల్ కాంగ్రీ)లోని గురుకులంలో విద్యాభ్యాసం చేశారు.

 నరేంద్ర కాప్రే (వేద విద్యావేత్త, సమకాలీన ఆచార్య) – గురుకుల విద్యా నమూనాలను ప్రోత్సహించడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు.

  ఎక్కిరాల వేద వ్యాస్ గారు (IAS).  బడులతో పనిలేకుండా, కేవలం ఇంటి విద్యతో IAS సాధించిన ఘనులు. 

 గృహ విద్యలో అంతర్జాతీయ సమాంతరాలు

అబ్రహం లింకన్ – అమెరికా అధ్యక్షుడు, ఎక్కువగా ఇంట్లోనే స్వీయ విద్యను అభ్యసించారు.

 థామస్ ఎడిసన్ – తన తల్లి ఇంట్లోనే విద్యను అభ్యసించారు.

 వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ అమేడియస్ మొజార్ట్ – తన తండ్రి వద్ద ఇంట్లోనే సంగీతంలో శిక్షణ పొందారు.

 ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ – ట్యూటర్లు మరియు ఆమె కుటుంబం  ఇంట్లోనే విద్యను అభ్యసించారు.